سرمربی تیم پرسپولیس گفت : با توجه به عملکرد ضعیف داوران از کار کردن در ایران و پرسپولیس خسته شده ام. |
بازی زیبای The Bourne Ultimatum تحت فرمت جاواست. این بازی جدید و زیبا برگرفته از خود فیلم معروف The Bourne Ultimatum است و دارای مراحل مختلف از جمله مراحل فکری، مبارزه و موتور سواری است. این بازی به صورت جاوا و در ابعاد 240x320 آماده دانلود است
حجم : ۲۴۰ کیلوبایت
فدورا سیستم عاملی هست که هسته آن لینوکس میباشد و همچنین استفاده آن برای تمام افراد رایگان است و تمام پشتیبانی های آن به صورت رایگان انجام میشود ، و همچنین این سیستم عامل جزو دسته نرم افزار ای متن باز (open source) میباشد .
پروژه فدورا توسط تیم رد هت (red hat) ایجاد و پشتیبانی شده است . در این نسخه جدید بسیاری از مشکل های این سیستم عامل حل شده و پکیج های آن به روز شده و ظاهر آن بسیار زیبا شده که میتونید تصاویری از اون رو در پایین ببینید :Fedora
is a Linux-based operating system that showcases the latest in free and
open source software. Fedora is always free for anyone to use, modify,
and distribute. It is built by people across the globe who work
together as a community: the Fedora Project. The Fedora Project is open
and anyone is welcome to join. The Fedora Project is out front for you,
leading the advancement of free, open software and content.
The
operating system is Fedora. It comes out twice a year or so. It's
completely free, and we're committed to keeping it that way. It's the
best combination of robust and latest software that exists in the free
software world. The mindset is doing the right thing. To us, that means
providing free and open software and content, at no cost, freely
usable, modifiable, redistributable, and unencumbered by software
patents.
The Fedora Project is a Red Hat sponsored and community supported open source project. Its goal is the rapid progress of free and open source software and content. The Fedora Project makes use of public forums, open processes, rapid innovation, meritocracy, and transparency in pursuit of the best operating system and platform that free and open source software can provide.
لینوکس با یک مجموعه از برنامههای GNU، یک سیستمعامل میباشد. یعنی لینوکس یک برنامه تنها یا مجموعه ابزار نیست. اغلب ویرایشهای لینوکس، که به توزیعها معروفند، برای دانلود کردن مجانی در دسترسند. ولی به هر حال چیزهایی هست که باید در مورد دانلود کردن و نصب لینوکس بدانید:اول آنکه احتیاجی نیست که برای استفاده از سیستمعامل لینوکس، آن را واقعا روی دیسک سخت خود نصب نمایید. ویرایشهایی از لینوکس هستند که میتوانید آنها را دانلود و روی CD ذخیره کنید. این ویرایشها از سیستمعامل لینوکس که به CDهای زنده مشهورند، لینوکس را مستقیما از روی CD بر روی سیستمی که این توانایی را دارد راهاندازی میکند. (اغلب کامپیوترهای شخصی ۱۹۹۸ به بعد این توانایی را دارند.) این CDها از جهت استفاده از حافظه متفاوتند. اکثر این ویرایشها بر اساس یکی به نام knoppix به وجود آمدهاند. knoppix محبوبترین ویرایش CDهای زنده تا امروز است. SUSE و Mandrake، توزیعهای اصلی لینوکس، نیز ویرایشهای CDهای زنده این محصول را عرضه میکنند. اگر هم میخواهید که به
طور ثابت از لینوکس استفاده کنید میتوانید ویرایشهایی را دانلود نمایید
که برای نصب روی دیسک سخت شما طراحی شدهاند. در اینجا اطلاعاتی را لازم
است بدانید: به عبارت دیگر اگر یک ارتباط سریع اینترنت یا درایوی که در ضمن دانلود روی ‿CD ذخیره نماید، ندارید، دانلود از اینترنت برای دریافت یک توزیع کامل لینوکس با تمام امکانات روش خوبی نیست. همین طور کتاب هایی وجود دارند که شامل توزیع های لینوکس هستند. اما توزیعهایی که از این راه به دست میآیند هیچ پشتیبانی ندارند. اگر در مورد پارتیشنبندی دیسک سخت اطلاعاتی ندارید یا تجربه اندکی در مورد نصب یک سیستمعامل دارید، هنوز هم میتوانید با خرید یک مجموعه بستهبندی شده لینوکس به آسانی آن را نصب کنید. در این حالت قیمت سیستم لینوکس افزایش می یابد، ولی از جهت دیگر شما با دستورالعملهای قدم به قدم و در اکثر مواقع پشتیبانیهای تکنیکی رایگان ( تا ۹۰ روز از طریق تلفن یا email ) تامین خواهید شد. اگر هنوز نمیدانید که میخواهید از لینوکس استفاده کنید یا نه حداقل شاید بخواهید بدانید که ظاهر آن چگونه است. این کار میتواند به سادگی استفاده از یک مرورگر باشد. Linuxbeta.com شامل یکسری اسلایدها حاوی تصاویری از توزیعهای مختلف لینوکس است. این کمک خوبی است برای اینکه انتخاب کنید کدام ویرایش لینوکس برای شما مفید است. بدون توجه به اینکه از کجا توزیعی از لینوکس را به دست بیاورید، ما در linux online فکر میکنیم که تغییر به سمت لینوکس یک تجربه مثبت خواهد بود. خواهید دید که دانش کامپیوتری شما نیز به همراه سودمندی و مفیدبودنتان چه میزان افزوده خواهد شد. |
بازدید سایت یا وبلاگ خود را با قرار دادن کد زیر افزایش دهید
این آمار از سایت وبگذر گرفته شده و کمی دستکاری شده اند.
با این کد بازدید شما بالای ۱۰۰۰ تا در روز میشود.
راهنمایی:
این کد را در قسمت ویرایش قالب وبلاگ و پایینتر از قسمتی که نوشته شده قرار دهید.
سوالی بود در قسمت نظرات بپرسید.
بسیاری از نهادهای دولتی، موسسات آموزشی و تجاری در
گوشه و کنار جهان به سرعت در حال انتقال سیستم عامل رایانههای خود از
ویندوز مایکروسافت به لینوکس میباشند. آنها برنامههای کاربردی خود را
نیز از نرمافزار تجاری به نرمافزار آزاد منتقل میکنند. برای انجام این
کار حداقل 25 دلیل قانعکننده وجود دارد: 1. از آنجایی که لینوکس همانند دیگر
نرمافزارهای آزاد، تحت مجوز نرمافزار آزاد بوده در نتیجه به رایگان در
اختیار همه افراد قرار دارد. این محصول را میتوان به رایگان از اینترنت
دریافت کرده یا با پرداخت هزینه اندکی خریداری نمود. به علاوه از یک
رونوشت آن میتوان بر روی هر تعداد رایانهای که وجود دارد استفاده نمود.
این ویژگی دقیقاً برخلاف ویندوز مایکروسافت بوده زیرا برای نصب آن بر روی
هر رایانه در حدود 100 دلار یا بیشتر باید پرداخته شود. 2. از آنجایی که لینوکس، نرمافزاری آزاد
میباشد، در نتیجه در کد منبع آن میتوان هرگونه تغییری به وجود آورد. در
صورتی که نسخه تغییر یافته مجدداً در خارج از سازمان توزیع نشود میتوان
آنرا به صورت پنهانی نگهداری نمود. این مورد نیز برخلاف ویندوز مایکروسافت
بوده زیرا ایجاد تغییر در ویندوز امکانپذیر نمیباشد. کد منبع، نسخه اصلی
یک برنامه بوده که توسط برنامهنویس و با استفاده از زبانهای برنامهنویسی
نوشته شده و هنوز توسط مترجم به شکلی که مستقیماً برای CPU رایانه قابل
درک باشد تغییر پیدا نکرده است. وجود کد منبع برای ایجاد تغییر در یک
برنامه ضروری میباشد. این امکان که بتوان با آزادی کامل به بررسی و تغییر
کد منبع پرداخته و این تغییرات را به خارج از سازمان منتقل نکرد برای
بسیاری از سازمانها حائز اهمیت است. 3. در اینترنت پشتیبانی بسیار خوبی از
لینوکس انجام شده به عنوان مثال در گروههای خبری. برخی از افراد این طور
بیان میکنند که این پشتیبانی حداقل به اندازه پشتیبانی از سیستم عامل
اختصاصی که به ازای دریافت مبلغی انجام میشود خوب است. همچنین میتوان در
صورت تمایل از پشتیبانی تجاری لینوکس نیز استفاده نمود. نمونههایی از
پشتیبانیهای انجام شده از سیستم عامل شامل کمک به سفارشی کردن، نصب
برنامههای جدید برای برطرف کردن نقایص و خطرات امنیتی میباشد. خوشبختانه
نیاز به دو مورد آخر در رابطه با لینوکس اندک است. 4. احتمال اینکه در آینده پشتیبانی در
لینوکس بنا بر دلایلی مانند به روز نبودن آن متوقف شود کم است. زیرا کد
منبع همیشه در دسترس افرادی بوده که آن را از طریق اینترنت، به رایگان
پشتیبانی میکنند و یا در دسترس شرکتهایی قرار داشته که این کار را به
ازای دریافت مبلغی انجام میدهند. برخلاف این ویژگی، پشتیبانی از ویندوز
مایکروسافت و دیگر محصولات اختصاصی که کد منبع آنها در دسترس عموم قرار
ندارد کار دشواری است. 5. در رابطه با به روز نبودن و مهجور شدن
لینوکس، دغدغههای اندکی وجود دارد زیرا معماری یونیکس که لینوکس بر اساس
آن ارائه شده بیش از 35 سال است که بررسی و به روز شده و ثابت کرده که
بسیار کارآمد، مطمئن و قدرتمند میباشد. انجام به روزرسانی همچنان ادامه
داشته اما نسخههای جدید نیز با معماری مبتنی بر یونیکس سازگار هستند. 6. کاربران لینوکس ملزم به انجام
بهروزرسانی نیستند، زیرا از نسخههای قدیمیتر همچنان پشتیبانی شده،
نسخههای جدیدتر نیز به رایگان موجود بوده و با نسخههای قدیمی نیز سازگار
هستند. تولیدکنندگان محصولات اختصاصی تمایل دارند که کاربران دارای
نسخههای قدیمیتر را مجبور کنند تا محصولات جدیدتری را خریداری نمایند. 7. در صورتی که کاربر نسخه رایگانی انتخاب
نماید برای انجام بهروزرسانی نیازی به پرداخت هزینه مربوط به مجوز
ندارد. به علاوه هزینه مربوط به دریافت سختافزار، آموزش و تغییر
برنامهها (هزینه بهروزرسانی) به علت سازگاری نسخههای جدید با نسخههای
قدیمی، ناچیز میباشد. 8. برای تمدید اعتبار مجوز لینوکس
هیچگونه ضوابط سفت و سختی وجود ندارد. اما در رابطه با ویندوز
مایکروسافت، تعداد زیادی از کارکنان یک شرکت بزرگ باید به صورت تمام وقت
به بررسی این مساله که آیا رایانههای مورد استفاده بر اساس ضوابط EULA
(قرارداد مجوز کاربر) هستند یا خیر بپردازند. اما کاربران لینوکس از
بازرسی انجام شده توسط BSA (اتحادیه نرمافزار تجاری) هیچگونه واهمهای
ندارند. 9. لینوکس دارای امنیت بسیار زیادی بوده و
به ندرت تحت تاثیر ویروس، تروجان و برنامههای مخرب دیگری که وجود دارند
قرار میگیرد؛ زیرا یونیکس و محصولات وابسته به آن (مانند لینوکس) از
ابتدا با در نظر گرفتن مسائل امنیتی طراحی شدهاند. به عنوان مثال کاربر
معمولاً به عنوان یک کاربر ریشه از سیستم استفاده نکرده در نتیجه حتی در
صورت به وجود آمدن اختلال، او از فایلهای سیستم اصلی محافظت میکند. به
علاوه در اکثر این محصولات از دیواره آتش قدرتمندی نیز استفاده شده است.
در دسترس بودن کد منبع به افراد این امکان را میدهد که از گوشه و کنار
جهان به بررسی میزان امنیت این محصول بپردازند. 10. لینوکس در برابر خرابی سیستم بسیار
مقاوم بوده و به ندرت به راهاندازی مجدد نیاز دارد. این مساله برای
شرکتهای بزرگی که حتی خرابی چند ثانیهای نیز هزینههای سنگینی را برای
آنها به وجود میآورد حائز اهمیت میباشد. دلیل این مساله این است که
لینوکس با استفاده از تاریخچه 35 ساله سیستم عاملهای شبیه یونیکس به صورت
سیستم عامل قدرتمند و با ثباتی طراحی شده است. 11. اگرچه تعداد برنامههای کاربردی موجود
برای لینوکس به اندازه برنامههای موجود برای ویندوز مایکروسافت نبوده اما
این تعداد به سرعت در حال افزایش میباشد. اکثر برنامههای کاربردی
لینوکس، نرمافزار آزاد بوده و دارای قابلیتهای مشابه یا بهتر از
قابلیتهای برنامههای کاربردی مربوط به ویندوز مایکروسافت هستند. در حقیقت
کاربران در اکثر مواقع میتوانند بدون خریداری نرمافزارهای تجاری،
برنامههای مورد نیاز خود را به رایگان از طریق اینترنت دریافت نمایند. 12. محصولات متعددی از لینوکس وجود دارند
که هر یک دارای قابلیتهای منحصر به فرد خود بوده اما با دیگر محصولات
موجود کاملاً سازگار میباشد. تنوع این محصولات به کاربر این امکان را
میدهد که محصول متناسب با نیازمندیهای خود را انتخاب کند. بدین معنا که
اگر یکی از ارائهدهندگان محصول لینوکس از عرصه تجارت خارج شود
تولیدکنندگان متعدد دیگری وجود دارند که میتوان از محصولات آنها استفاده
نمود. به علاوه این مساله رقابت سالمی را میان ارائهدهندگان به وجود
آورده و به بهبوده کیفیت و عملکرد لینوکس نیز کمک میکند. در صورتی که
انجام انتخاب، دشوار باشد میتوان از محصولاتی مانند Suse یا Red Hat
استفاده نمود. 13. لینوکس در رابطه با پیکربندی دارای
انعطافپذیری زیادی بوده و این امکان را فراهم میکند که فرایند سفارشی
کردن به آسانی و بدون نیاز به تغییر کد منبع انجام شود. به عنوان مثال
میتوان لینوکس را در حین انجام عمل نصب، پیکربندی کرده تا به عنوان
ایستگاه کاری، رایانه رومیزی، رایانه کیفی، کارساز وب، کارساز پایگاه داده
یا یک رهیاب به کار برده شود. به علاوه میتوان ظاهر و عملکرد رایانه
رومیزی (شمایل و گزینگان) را بر اساس علائق کاربر یا نیازمندیهای او به
روشهای مختلفی پیکربندی کرده و حتی آنها را شبیه ویندوز مایکروسافت نمود.
دسترسی آزاد به کد منبع و تغییر آن، قابلیت انعطافپذیری فراوانی را در
رابطه با پیکربندی ارائه میدهد. 14. لینوکس و دیگر نرمافزار آزاد موجود
از قالبهای فایل باز استفاده میکنند. این قالبها برای پردازش واژه،
صفحات گسترده و دیگر فایلهای موجود در دسترس بوده و با بسیاری از
استانداردهای صنعتی سازگار هستند. تولیدکنندگان نرمافزار میتوانند از
این قالبها برای ارائه برنامههای سازگار استفاده کنند. این ویژگی برخلاف
قالبهای مورد استفاده برخی از نرمافزارهای اختصاصی بوده و مشکل انحصاری
بودن استانداردهای اختصاصی را برطرف میکند. همچنین به کاربر این امکان را
میدهد که حتی در صورت توقف پشتیبانی از نرمافزار مورد استفاده، از
دادههای خود به صورت کامل محافظت نماید. 15. لینوکس از نظر برخی قابلیتهای سختافزاری نیز سریعتر میباشد. دلیل این مساله، بهینهسازی کد منبع است. 16. لینوکس با دیگر سیستمهای عامل موجود
بسیار سازگار میباشد. به عنوان مثال میتواند دادههای موجود بر روی
گرداننده دیسک سخت (HDD) ویندوز را بخواند، بنویسد، پاک نماید و یا تغییر
دهد. لینوکس همچنین میتواند برای کارخواههای (client) ویندوز به عنوان
کارساز(server) ویندوز عمل کرده یا در صورت نیاز مستقیماً برنامههای
ویندوز را اجرا نماید. برخلاف این مورد، سیستم عامل ویندوز مایکروسافت
نمیتواند به بخشهای HDD که دربرگیرنده سیستمهای عامل دیگری هستند دسترسی
پیدا نموده و دیسک را برای آنها قالببندی کند. 17. به دلیل آشکار بودن فرایند توسعه
لینوکس و دیگر نرمافزار آزاد و در دسترس بودن کد منبع آنها، در رابطه با
لینوکس از استانداردهای اصولی استفاده میشود. لینوکس تاکنون هیچگاه در
دادگاه تخطی ایالات متحده محکوم نشده و به دلیل تقلید از فناوری دیگر
شرکتها جریمهای پرداخت نکرده است. 18. در هنگام بهروزرسانی نسخههای
جدیدتر، لینوکس نیاز به جایگزینی یا بهروزرسانی سختافزار را کاهش
میدهد. زیرا کد لینوکس بسیار کارآمد بوده و امکان اجرا- بر روی
رایانههای قدیمیتری که برای نسخههای جدید ویندوز مناسب نیستند- را
فراهم میکند. 19. لینوکس در سکوهای مختلفی اجرا
میشود. همچنین دارای این قابلیت است که بر روی تجهیزات مختلفی مانند ابر
رایانهها، روباتهای صنعتی، تجهیزات پزشکی الکترونیکی و تلفن همراه نیز
اجرا شود. 20. استفاده از لینوکس در موسسات آموزشی
بنا به دلایلی ارجحیت دارد. یکی از این دلایل این است که هیچ نکته پنهانی
وجود نداشته ( برخلاف نرمافزار اختصاصی) و دانشآموزان میتوانند در کنار
یادگیری استفاده از رایانه، به بررسی عملکرد آن نیز بپردازند. بسیاری از
مدرسین معتقدند که آموزش اصول علم رایانه بسیار مهمتر از کار با
برنامههای خاصی مانند Word مایکروسافت میباشد. دلیل این مساله این است
که اصول علم رایانه برای مدت زمان مدیدی معتبر خواهد ماند و این در حالی
است که برنامههای کاربردی خاص به ویژه برنامههای اختصاصی که با
استانداردهای صنعتی مطابقت ندارند به صورت مداوم در حال تغییر بوده و ممکن
است که کنار گذاشته شوند. 21. برای سازمانهای دولتی، لینوکس موجب
وضوح دادهها میشود زیرا دادهها را در قالبی که با استانداردهای صنعتی
مطابقت دارد ذخیره میکند. این ویژگی برخلاف قالب نرمافزارهای تجاری
میباشد. نگهداری دادههای غیر محرمانه در قالب استاندارد به افراد این
امکان را میدهد که بدون نیاز به خریداری نرمافزار اختصاصی گران قیمت به
این دادهها دسترسی پیدا کنند. به علاوه نگهداری دادههای محرمانه در قالب
استاندارد، بسیار مطمئنتر از نگهداری آنها در قالب اختصاصی میباشد. 22. در لینوکس و دیگر نرمافزارهای آزاد
موجود در رابطه با وجود "backdoor"، نگرانی اندکی وجود دارد زیرا کد منبع
در دسترس میباشد. backdoor، روشی برای دسترسی به رایانه از راه دور
میباشد. بسیاری از دولتها و شرکتهای خارجی نگران این مساله هستند که
برنامههای اختصاصی backdoor داشته باشند که تولیدکنندگان این برنامهها و
دیگر دولتها با استفاده از آن بتوانند به اطلاعات محرمانه آنها دسترسی
پیدا کنند. 23. استفاده و پشتیبانی از لینوکس موجب
افزایش رقابت سالم در صنعت نرمافزاری میشود. وجود چنین رقابتی باعث
پیشرفت فنی، بهبود عملکرد و کاهش هزینه نرمافزار متنباز و اختصاصی
میشود. تجربه نشان داده که حق انحصاری موجب ارائه محصولاتی با کیفیت
پائین و قیمت بالا شده و در نظام سیاسی اختلالاتی را به وجود میآورد. 24. لینوکس و دیگر نرمافزارهای آزاد
موجود نه تنها به محصولات اختصاصی رسیدهاند بلکه به سرعت در حال پیشرفت و
توسعه نیز میباشند. این روند با افزایش میزان تقاضا برای دریافت چنین
محصولاتی و با مشارکت بیشتر سازمانها و افراد، سریعتر میشود. 25. لینوکس به کاربران این امکان را
میدهد که با بررسی، تغییر، گسترش و توزیع مجدد کد منبع به پیشرفت فناوری
نرمافزار کمک نمایند. این مورد بسیار متداول بوده و نمونه بارز آن IBM
میباشد. نتیجه این کار به انجمن نرمافزارها بازگشته و در نوع خود یک
مزیت به حساب میآید. 26. در حقیقت برای گرایش سازماها به
لینوکس و دیگر نرمافزار آزاد موجود بیش از 25 دلیل وجود دارد. دلیل بیست
و ششم این است که لینوکس در مقایسه با ویندوز به یکپارچهسازی گرداننده
دیسک سخت نیاز ندارد. توزیع دادهها در بخشهای غیرمتمرکز گرداننده دیسک
سخت موجب کند شدن عملکرد رایانه میشود. انجام عمل یکپارچهسازی، کار
دشواری نبوده اما انجام آن به صورت دورهای شاید آزاردهنده باشد. در صورتی
که سیستم عامل به خوبی طراحی شده باشد نیازی به انجام این کار نمیباشد. شرایطی وجود دارند که شاید مهاجرت سازمانها از لینوکس به ویندوز بهتر باشد: 1. سازمانهایی که دارای عملکرد محدودی بوده و
دارای مجوز معتبر ویندوزی هستند که بدون استفاده باقیمانده است. آنها
میتوانند با جایگزین کردن مسئول ویندوز به جای متخصصین لینوکس در
هزینههای خود صرفهجویی کنند. 2. در شرایطی که مایکروسافت مجموعه ارزان قیمتی
را به یک سازمان ارائه دهد، این مجموعه شامل مجوز بلندمدت با هزینه اندک،
آموزش و پشتیبانی رایگان میشود. این شرایط به نفع مایکروسافت بوده زیرا
شهرت خوبی را برای آن به همراه دارد.
“ابتدا تو را نادیده میگیرند، سپس مسخره ات میکنند و بعد با تو می جنگند. ولی در نهایت پیروزی از آن توست” گاندی
آغاز داستان
در سال 1991 در حالی که جنگ سرد رو به پایان میرفت و صلح در افقها هویدا میشد، در دنیای کامپیوتر، آینده بسیار روشنی دیده میشد. با وجود قدرت سخت افزارهای جدید، محدودیت های کامپیوترها رو به پایان میرفت. ولی هنوز چیزی کم بود...
و این چیزی نبود جز فقدانی عمیق در حیطه سیستم های عامل.
داس، امپراطوری کامپیوترهای شخصی را در دست داشت. سیستم عامل بی استخوانی که با قیمت 50000 دلار از یک هکر سیاتلی توسط بیل گیتز (Bill Gates) خریداری شده بود و با یک استراتژی تجاری هوشمند، به تمام گوشه های جهان رخنه کرده بود. کاربران PC انتخاب دیگری نداشتند. کامپیوترهای اپل مکینتاش بهتر بودند. ولی قیمتهای نجومی، آنها را از دسترس اکثر افراد خارج می ساخت.
خیمه گاه دیگر دنیای کامپیوترها، دنیای یونیکس بود. ولی یونیکس به خودی خود بسیار گرانقیمت بود. آنقدر گرانقیمت که کاربران کامپیوترهای شخصی جرات نزدیک شدن به آنرا نداشتند. کد منبع یونیکس که توسط آزمایشگاههای بل بین دانشگاهها توزیع شده بود، محتاطانه محافظت میشد تا برای عموم فاش نشود. برای حل شدن این مسئله، هیچیک از تولید کنندگان نرم افزار راه حلی ارائه ندادند.
بنظر میرسید این راه حل به صورت سیستم عامل MINIX ارائه شد. این سیستم عامل، که از ابتدا توسط اندرو اس. تاننباوم (Andrew S. Tanenbaum) پروفسور هلندی، نوشته شده بود به منظور تدریس عملیات داخلی یک سیستم عامل واقعی بود. این سیستم عامل برای اجرا روی پردازنده های 8086 اینتل طراحی شده بود و بزودی بازار را اشباع کرد.
بعنوان یک سیستم عامل، MINIX خیلی خوب نبود. ولی مزیت اصلی آن، در دسترس بودن کد منبع آن بود. هرکس که کتاب سیستم عامل تاننباوم را تهیه میکرد، به 12000 خط کد نوشته شده به زبان C و اسمبلی نیز دسترسی پیدا میکرد. برای نخستین بار، یک برنامه نویس یا هکر مشتاق میتوانست کد منبع سیستم عامل را مطالعه کند. چیزی که سازندگان نرم افزارها آنرا محدود کرده بودند. یک نویسنده بسیار خوب، یعنی تاننباوم، باعث فعالیت مغزهای متفکر علوم کامپیوتری در زمینه بحث و گفتگو برای ایجاد سیستم عامل شد. دانشجویان کامپیوتر در سرتاسر دنیا با خواندن کتاب و کدهای منبع، سیستمی را که در کامپیوترشان در حال اجرا بود، درک کردند.
و یکی از آنها لینوس توروالدز (Linus Torvalds) نام داشت.
کودک جدید در افق
در سال 1991، لینوس بندیکت توروالدز (Linus Benedict Torvalds) دانشجوی سال دوم علوم کامپیوتر دانشگاه هلسینکی فنلاند و یک هکر خود آموخته بود. این فنلاندی 21 ساله، عاشق وصله پینه کردن محدودیت هایی بود که سیستم را تحت فشار قرار میدادند. ولی مهمترین چیزی که وجود نداشت یک سیستم عامل بود که بتواند نیازهای حرفه ای ها را براورده نماید. MINIX خوب بود ولی فقط یک سیستم عامل مخصوص دانش آموزان بود و بیشتر به عنوان یک ابزار آموزشی بود تا ابزاری قدرتمند برای بکار گیری در امور جدی.
در این زمان برنامه نویسان سرتاسر دنیا توسط پروژه گنو (GNU) که توسط ریچارد استالمن (Richard Stallman) آغاز شده بود، تحریک شده بودند. هدف این پروزه ایجاد حرکتی برای فراهم نمودن نرم افزارهای رایگان و در عین حال با کیفیت بود. استالمن خط مشی خود را از آزمایشگاه معروف هوش مصنوعی دانشگاه MIT با ایجاد برنامه ویرایشگر emacs در اواسط و اواخر دهه 70 آغاز نمود. تا اوایل دهه 80، بیشتر برنامه نویسان نخبه آزمایشگاههای هوش مصنوعی MIT جذب شرکتهای نرم افزاری تجاری شده بودند و با آنها قرارداد های حفظ اسرار امضا شده بود. ولی استالمن دیدگاه متفاوتی داشت. وی عقیده داشت برخلاف سایر تولیدات، نرم افزار باید از محدودیت های کپی و ایجاد تغییرات در آن آزاد باشد تا بتوان روز به روز نرم افزارهای بهتر و کارآمد تری تولید نمود.
با اعلامیه معروف خود در سال 1983، پروژه GNU را آغاز کرد. وی حرکتی را آغاز کرد تا با فلسفه خودش به تولید و ارائه نرم افزار بپردازد. نام GNU مخفف GNU is Not Unix است. ولی برای رسیدن به رویای خود برای ایجاد یک سیستم عامل رایگان، وی ابتدا نیاز داشت تا ابزارهای لازم برای این کار را ایجاد نماید. بنابراین در سال 1984 وی شروع به نوشتن و ایجاد کامپایلر زبان C گنو موسوم به GCC نمود. ابزاری مبهوت کننده برای برنامه نویسان مستقل. وی با جادوگری افسانه ای خود به تنهایی ابزاری را ایجاد نمود که برتر از تمام ابزارهایی که تمام گروههای برنامه نویسان تجاری ایجاد کرده بودند قرار گرفت. GCC یکی از کارآمد ترین و قویترین کامپایلرهایی است که تا کنون ایجاد شده اند.
تا سال 1991 پروزه GNU تعداد زیادی ابزار ایجاد کرده بود ولی هنوز سیستم عامل رایگانی وجود نداشت. حتی MINIX هم لایسنس شده بود. کار بر روی هسته سیستم عامل گنو موسوم به HURD ادامه داشت ولی به نظر نمی رسید که تا چند سال آینده قابل استفاده باشد.
این زمان برای توروالدز بیش از حد طولانی بود...
در 25 آگوست 1991، این نامه تاریخی به گروه خبری MINIX از طرف توروالدز ارسال شد:
از : لینوس بندیکت توروالدز
به: گروه خبری MINIX
موضوع: بیشتر چه چیزی را میخواهید در MINIX ببینید؟
خلاصه: نظرخواهی کوچک در مورد سیستم عامل جدید من
با سلام به تمام استفاده کنندگان از MINIX
من در حال تهیه یک سیستم
عامل رایگان فقط به عنوان سرگرمی و نه به بزرگی و حرفه ای GNU برای
دستگاههای 386 و 486 هستم. این کار از آوریل شروع شده و درحال آماده شدن
است. من مایلم تا نظرات کاربران را در مورد چیزهایی که در MINIX دوست
دارند یا ندارند، جمع آوری کنم. زیرا سیستم عامل من حدودا شبیه آن است.
مانند ساختار سیستم فایل مشابه و چیزهای دیگر... من اکنون bash نسخه 1.08
و GCC نسخه 1.40 را به آن منتقل کرده ام و به نظر میرسد که کار میکند. من
در عرض چند ماه چیزی آزمایشی درست کرده ام و مایلم بدانم که کاربران بیشتر
به چه قابلیتهایی نیاز دارند؟ من از هر پیشنهادی استقبال میکنم. ولی قول
نمی دهم همه آنها را اجرا کنم. لینوس
همانطور که در این نامه پیداست، خود توروالدز هم باور نمی کرد که مخلوقش آنقدر بزرگ شود که چنین تحولی در دنیا ایجاد کند. لینوکس نسخه 0.01 در اواسط سپتامبر 1991 منتشر شد و روی اینترنت قرار گرفت. شور و اشتیاقی فراوان حول مخلوق توروالدز شکل گرفت. کدها دانلود شده، آزمایش شدند و پس از بهینه سازی به توروالدز بازگردانده شدند. لینوکس نسخه 0.02 در پنجم اکتبر به همراه اعلامیه معروف توروالدز آماده شد:
از : لینوس بندیکت توروالدز
به: گروه خبری MINIX
موضوع: کدهای منبع رایگان هسته مشابه MINIX
آیا شما از روزهای زیبای MINIX 1.1 محروم شده اید؟ هنگامی که مردها مرد
بودند و راه اندازهای دستگاه خود را خودشان مینوشتند؟ آیا شما فاقد یک
پروزه زیبا هستید و می میرید تا سیستم عاملی داشته باشید تا بتوانید آنرا
مطابق با نیازهای خود در آورید؟ اگر اینگونه است، این نامه برای شما نوشته
شده است.
همانطور که ماه پیش گفتم من در حال کار بر بروی یک سیستم عامل
رایگان مشابه MINIX برای کامپیوترهای 386 هستم. این سیستم عامل اکنون
بجایی رسیده است که قابل استفاده است و مایل هستم که کدهای منبع را در سطح
گسترده تر پخش نمایم. این نسخه 0.02 است ولی من موفق شده ام که نرم
افزارهای Bash، GCC، GNU-Make، GNU-sed، Compress و غیره را تحت آن اجرا
کنم. کدهای منبع این پروژه را میتوانید از آدرس nic.funet.fi با آدرس
128.214.6.100 در دایرکتوری pub/OS/Linux پیدا کنید. این دایرکتوری همچنین
دارای چند فایل README و تعدادی باینری قابل اجرا تحت لینوکس است. تمام
کدهای منبع ارائه شده است زیرا هیچ یک از کدهای MINIX در آن استفاده نشده
است. سیستم را میتوانید همانطور که هست کامپایل و استفاده کنید. کدهای
منبع باینری ها را هم میتوانید در مسیر pub/GNU پیدا کنید.
لینوکس نسخه 0.03 پس از چند هفته آماده شد و تا دسامبر، لینوکس به نسخه 0.10 رسید. هنوز لینوکس فقط چیزی کمی بیشتر از یک فرم اسکلت بود. این سیستم عامل فقط دیسکهای سخت AT را پشتیبانی میکرد و ورود به سیستم نداشت و مستقیما به خط فرمان بوت میشد. نسخه 0.11 خیلی بهتر شد. این نسخه از صفحه کلیدهای چند زبانه پشتیبانی میکرد، دیسکهای فلاپی و کارتهای گرافیکی VGA، EGA، هرکولس و... نیز پشتیبانی میشدند. شماره نسخه ها از 0.12 به 0.95 و 0.96 افزایش پیدا کرد و ادامه یافت. بزودی کد آن بوسیله سرویس دهنده های FTP در فنلاند و مناطق دیگر، در سرتاسر جهان منتشر شد.
مقایسه و توسعه
بزودی توروالدز با مقایسه هایی از طرف اندرو تاننباوم، معلم بزرگی که MINIX را نوشته بود، مواجه شد. تاننباوم برای توروالدز مینویسد:
“من بر این نکته تاکید دارم که ایجاد یک هسته یکپارچه در سال 1991 یک اشتباه پایه ای بود. خدا را شکر که شما شاگرد من نیستید، واگر نه برای چنین طرحی نمره بالایی نمی گرفتید.”
توروالدز بعدا پذیرفت که این بدترین نکته در توسعه لینوکس بوده است. تاننباوم یک استاد مشهور بود و هرچه که می گفت واقعیت داشت. ولی وی در مورد لینوکس اشتباه میکرد. توروالدز کسی نبود که به این سادگی ها پذیرای شکست باشد.
تاننباوم همچنین گفته بود : “لینوکس منسوخ شده است”.
اکنون نوبت حرکت نسل جدید لینوکس بود. با پشتیبانی قوی از طرف اجتماع لینوکس، توروالدز یک پاسخ مناسب برای تاننباوم فرستاد :
“شغل شما استاد دانشگاه و محقق بودن است و این بهانه خوبی برای برخی مغز خرابکنی های MINIX است.”
و کار ادامه یافت. بزودی صدها نفر به اردوگاه لینوکس پیوستند. سپس هزاران نفر و سپس صدها هزار نفر. لینوکس دیگر اسباب بازی هکرها نبود. با پشتیبانی نرم افزارهای پروزه GNU، لینوکس آماده یک نمایش واقعی بود. لینوکس تحت مجوز GPL قرار داده شد. با این مجوز همه میتوانستند کدهای منبع لینوکس را به رایگان داشته باشند، بر روی آنها مطالعه کرده و آنها را تغییر دهند. دانشجویان و برنامه نویسان آنرا قاپیدند.
و خیلی زود تولید کنندگان تجاری وارد شدند. لینوکس به خودی خود رایگان بود و هست. کاری که این تولیدکنندگان انجام دادند، کامپایل کردن بخش ها و نرم افزارهای مختلف و ارائه آن بصورت یک فرمت قابل توزیع همانند سایر سیستم عاملها بود، تا مردم عادی نیز بتوانند از آن استفاده کنند. اکنون توزیع هایی مانند ردهت، دبیان و زوزه دارای بیشترین سهم کاربران در سرتاسر جهان هستند. با رابطهای گرافیکی کاربر جدید مانند KDE و GNOME، توزیع های لینوکس در بین مردم بسیار گسترش یافتند.
همچنین اتفاقات جالبی با لینوکس رخ میدهد. در کنار PC، لینوکس به روی اکثر پلاتفورمها منتقل شده است. لینوکس تغییر داده شد تا کامپیوتر دستی شرکت 3Com یعنی PalmPilot را اجرا نماید. تکنولوژی کلاستر کردن این امکان را بوجود آورد تا بتوان تعداد زیادی از ماشینهای لینوکس را به یک مجموعه واحد پردازشی تبدیل نمود. یک کامپیوتر موازی. در آوریل 1996 محققین آزمایشگاههای ملی لوس آلاموس از 68 کامپیوتر مبتنی بر لینوکس برای پردازش موازی و شبیه سازی موج انفجار اتمی استفاده کردند. ولی بر خلاف ابر کامپیوترهای دیگر، هزینه آنها بسیار ارزان تمام شد. ابرکامپیوتر خود ساخته آنها با تمام تجهیزات و سخت افزارها 152000 دلار هزینه در بر داشت و این یک دهم هزینه یک ابرکامپیوتر تجاری است. این ابرکامپیوتر به سرعت 16 بیلیون محاسبه در ثانیه دست یافت و به رتبه 315 ام این ابرکامپیوتر جهان دست پیدا کرد و صد البته یکی از پایدارترین آنها بود. پس از سه ماه از آغاز فعالیت، هنوز بوت نشده بود.
بهترین موردی که امروزه برای لینوکس وجود دارد، طرفداران متعصب آن
هستند. هنگامی که یک قطعه سخت افزاری جدید ارائه میشود، هسته لینوکس برای
استفاده از آن تغییر داده میشود. برای مثال هنگام ارائه پردازنده 64 بیتی
شرکت AMD هسته به سرعت چند هفته برای کار با آن آماده شد. اکنون لینوکس بر
روی تمام انواع خانواده های سخت افزاری موجود اعم از PC، MAC، Alpha و
انواع سخت افزارهای درونه ای قابل اجراست که آنرا برای استفاده در ماشین
آلات صنعتی و آلات و ادواتی که نیاز به پردازش کامپیوتری دارند، بسیار
مناسب نموده است. لینوکس با همان فلسفه و هدفی که در سال 1991 ایجاد شد،
وارد هزاره جدید شده است.
توروالدز، هنوز یک انسان ساده است. بر خلاف بیل گیتر او یک
میلیاردر نیست. پس از اتمام مطالعاتش وی به آمریکا رفت تا با شرکت
Transmeta همکاری نماید. پس از انجام یک پروژه فوق سری که توروالدز یکی از
اعضای فعال آن بود، ترانسمتا پردازنده Cruose را با بازار ارائه کرد.
توروالدز هنوز پرطرفدار ترین و مشهورترین برنامه نویس جهان است. در حال
حاضر توروالدز ترانسمتا را ترک نموده و با حمایت شرکتهای بزرگ به طور تمام
وقت بر روی لینوکس کار میکند.
پس از یک دهه : لینوکس امروز
امروزه لینوکس بیش از یک دهه توسعه را پشت سر گذاشته است و یکی از سریع التوسعه ترین سیستم های عامل به شما میرود. از چند کاربر انگشت شمار در سالهای 1991 و 1992، امروزه میلیونها کاربر از لینوکس استفاده میکنند. IBM که زمانی بزرگترین دشمن جماعت Open Source به شمار می رفت، اکنون سرمایه گذاری عظیمی در زمینه توسعه راه حل های Open Source تحت لینوکس نموده است. در حال حاضر تعداد توسعه دهندگانی که برای افزایش قابلیتهای لینوکس تلاش میکنند، روز به روز افزایش می یابد.
امروزه تعداد زیادی از شرکتها و موسسات حرفه ای تجاری، پشتیبانی از محصولات مبتنی بر لینوکس را بر عهده گرفته اند. اکنون دیگر استفاده از لینوکس در محیطها اداری، پذیرفتن ریسک نیست. از نظر قابلیت اطمینان و پایداری و همچنین حفاظت در برابر انواع ویروسها چیزی بهتر از لینوکس وجود ندارد. با تلاش شرکتهای بزرگی مانند ردهت استفاده از لینوکس در محیطهای تجاری توسعه فراوان یافته و اکنون تعداد زیادی از شرکتهای کوچک و بزرگ در حال استفاده از سرویس دهنده ها و ایستگاههای کاری مبتنی بر لینوکس هستند.
طلوع لینوکس روی میزی (Desktop Linux)
بزرگترین ایرادی که از لینوکس گرفته میشد چه بود؟ قبلا محیط تمام متنی لینوکس، بسیاری از کاربران را از استفاده کردن از آن بر حذر میداشت. با اینکه در استفاده از محیط متنی کنترل کامل سیستم در اختیار شماست، ولی این محیط اصلا برای کاربران عادی سیستمهای کامپیوتری مناسب نیست. محیط های گرافیکی که بر پایه X-Window وجود داشتند نیز پاسخ گوی امکاناتی که سیستم عاملهای گرافیکی مانند ویندوز برای کاربران خود ارائه میکردند، نبودند. ولی از چند سال گذشته این وضعیت در حال تغییر بوده است. اکنون محیطهای گرافیکی حرفه ای مانند KDE و GNOME تصویر لینوکس را کامل کرده اند. این محیطهای گرافیکی اکنون بسیار کاربر پسند و قدرتمند شده اند و وجود این سیستمهاست که امروزه کاربران عادی نیز میتوانند از لینوکس استفاده کنند.
لینوکس در جهان سوم
ورود لینوکس به کشورهای جهان سوم تحولی ایجاد نموده است. قبل از وجود لینوکس کشورهای جهان سومی در زمینه کامپیوتر در سطح بسیار پایین تری قرار داشتند. هزینه سخت افزارها بسیار پایین آمده بود ولی هزینه نرم افزار برای این گونه کشورها همچنان کمر شکن بود. این امر باعث شد تا در بسیاری از این کشورها کپی غیر مجاز نرم افزارها گسترش پیدا کند که باعث میلیاردها دلار خسارت سالیانه میشود. یکی از عمده ترین دلایل این کار پایین بودن درآمد سرانه در این کشورهاست. هنگامی که مجموع درآمد سرانه سالیانه بیش از 200 تا 300 دلار نیست، هیچگاه امکان خرید یک سیستم عامل 100 دلاری وجود نخواهد داشت.
طلوع لینوکس و سایر تولیدات باز متن، این وضعیت را تغییر داده است. این امکان وجود دارد تا بتوان لینوکس را در کامپیوترهای قدیمی 486 و پنتیوم که اکنون در کشورهای توسعه یافته به تاریخ پیوسته اند ولی هنوز در کشورهای درحال توسعه از آنها استفاده میشود، اجرا نمود. همچنین استفاده از نرم افزارهای رایگان بازمتن گسترش یافته تا جلوی هزینه های سرسام آور نرم افزاری این کشورها را بگیرد. امروزه در کشورهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین استفاده از لینوکس و نرم افزارهای بازمتن گسترش فراوانی یافته و با استفاده از خصلت ذاتی تغییر پذیری لینوکس، برای استفاده از زبانهای ملی این کشورها سفارشی شده است. امروزه مستندات لینوکس به اکثر زبانهای زنده جهان ترجمه شده اند.
از میزکار تا ابرکامپیوترها
هنگامی که توروالدز لینوکس را ایجاد نمود، این مخلوق جدید، فقط یک اسباب بازی تازه برای هکرها بود. ولی از زمان دستگاههای 386 که نخستین هسته لینوکس بر روی آنها اجرا میشد، لینوکس راه درازی را طی نموده است. یکی از مهمترین استفاده های امروزی لینوکس استفاده از آن در پردازشهای سنگین موازی در ابرکامپیوترهاست. امروزه اکثر ابرکامپیوترهایی که در جهان ساخته میشوند، از لینوکس به عنوان سیستم عامل خود استفاده میکنند.
داستان ادامه دارد
حرکت لینوکس از یک پروزه هکری تا جهانی شدن یک انقلاب شگفت انگیز است. پروزه GNU که در اوایل دهه 1980 توسط ریچارد استالمن شروع شد، توسعه نرم افزارهای بازمتن را رهبری نمود. پروفسور اندرو تاننباوم و سیستم عامل MINIX او مطالعه سیستم عامل ها را از حالت تئوری به عملی تبدیل نمود و در نهایت همت و تلاش توروالدز منجر به تولد لینوکس شد. امروزه لینوکس دیگر یک پروزه هکری به شما نمی رود بلکه یک حرکت جهانی است که توسط میلیونها نفر برنامه نویس بازمتن و شرکتهای بزرگی مانند IBM حمایت میشود. لینوکس در تاریخ کامپیوتر به عنوان یکی از شگفت انگیز ترین محصولات تلاش بشری باقی خواهد ماند.
توکس پنگوئن : نشان عزیز لینوکس
نشان لینوکس یک پنگوئن است. برخلاف سایر سیستم عاملهای تجاری، این نشان زیاد جدی نیست! توکس نشانگر وضعیت بدون نگرانی حرکت لینوکس است. این نشان تاریخچه بسیار جالبی دارد. لینوکس در ابتدا فاقد هر گونه نشانی بود. هنگامی که توروالدز برای تعطیلات به استرالیا رفته بود، در دیداری که از یک باغ وحش داشت، هنگامی که می خواست با یک پنگوئن بازی کند، پنگوئن دست وی را گاز گرفت و همین ایده ای شد تا از پنگوئن به عنوان نشان لینوکس استفاده شود.
اشاره:
این
روزها صحبت از باز بودن اطلاعات، آزاد بودن نرم افزار، آزادی دسترسی به
منابع و مواردی از این قبیل در محافل مختلف بسیار شنیده می شود. اما واقعا
مفهوم کامل این مقوله ها با جامعه ایرانی سازگار است؟ آیا این مفاهیم برای
جامعه ما که قانون کپی رایت به هیچ عنوان در آن جایگاهی در حال حاضر ندارد
قابل درک است؟ مایی که با خرید هر نوع نرم افزاری بیش از 1000 یا 2000
تومان پرداخت نمی کنیم! آیا لزومی برای بحث در مورد مقوله آزادی در حوزه
نرم افزار و اطلاعات وجود دارد؟ اینها مباحثی است که همواره ذهن افرادی را
که دستی در این خصوص بر آتش دارند مشغول کرده است اما نکته ای که نباید
فراموش شود این است که ما خواه ناخواه باید قانون کپی رایت را بر اساس
الزامات عضویت در سازمان تجارت جهانی (WTO) رعایت کنیم که در آن صورت باید
هزینه های هنگفتی را بابت مجوز استفاده از نرم افزار، اطلاعات و دانشهای
مختلف بپردازیم. اما آزادی، عدم پرداخت هزینه نیست بلکه شامل نحوه استفاده
و بهره برداری نیز می شود و در بسیاری از موارد حقوق معنوی افراد مختلف را
شامل می شود.
در حال حاضر، شرکت مایکروسافت (تولیدکننده نرم افزارهای
اختصاصی از قبیل ویندوز) صراحتا افراد، گروه ها و دولتهایی را به صورت
غیرقانونی و عدم کسب مجوز اقدام به نصب نرم افزارهای این شرکت می کنند به
عنوان دزد نرم افزار خطاب شده و مورد توهین این شرکت قرار می گیرند!
در
این مجال تنها سعی می شود که تا حدودی به معرفی آزادی در حوزه های مختلف و
باز بودن اطلاعات بپردازیم و بر مفاهیم کلی در این خصوص اشاره ای داشته
باشیم. امید است که با مطالعه این مقاله و اندکی تعمق، با استفاده آزاد از
تمامی نرم افزارها و اطلاعات ضمن آرامش روحی، حقوق معنوی افرادی که در این
زمینه تلاش و فعالیت می کنند را نیز ارج نهیم.
پاداش برای پدیدآورنده دانش دیجیتالی!
دانش
دیجیتالی به معنای استفاده از فناوری دیجیتالی برای رسیدن به اهداف تعیین
شده است، اما، این دانش در حال حاضر به استفاده از رایانه و برنامههای
کاربردی آن محدود شدهاست.
متاسفانه، وجود دانش دیجیتالی قدرتمند و
توسعه منابع دیجیتالی، تحت تاثیر قوانین مالکیت، قراردادهای تجاری و
چهارچوب داد و ستدهای بینالمللی میباشد. در این رابطه، یک قانون مالکیت
منطقی و عقلانی وجود دارد که می گوید: “پدیدآورندگان دانش دیجیتالی باید
از طریق امتداد تولیدات با کیفیت تر پاداش بگیرند. حال، این پاداشها برای
یک پدیدآورنده دیجیتالی چه چیزهایی می تواند باشد.”
تحقیقات نشان
داده است که بر اساس قوانین موجود، پنج روش مختلف برای نشان دادن این
پاداش به پدیدآورنده فناوری دیجیتالی وجود دارد که عبارتند از:
1. تکرار (Duplication): یعنی برخی یا تمام محتوای دیجیتالی توسط افراد مختلف با حفظ حقوق معنوی تکرار و منتشر شوند
2. توزیع (Distribution): یعنی برخی یا تمام محتوای دیجیتالی توزیع شوند
3. تغییر (Alternation): یعنی برخی یا تمام محتوای دیجیتالی توسط افراد صاحب نظر تغییر یافته و مجددا منتشر شوند
4. استنساخ (Derivation): یعنی برخی یا تمام محتوای دیجیتالی قابل نسخه برداری منتشر شوند
5. ارائه (Exhibition): یعنی برخی تا تمام محتوای دیجیتالی قابل ارائه باشند.
شروع دیجیتالی:
در
ابتدا، تمامی محتوای دیجیتالی “باز” بودند یعنی امکان دسترسی باز و آزاد
به محتوای دیجیتالی بود، یا این محتوا “آزاد” بودند یعنی امکان آزادی
انتخاب یا آزادی ارائه و استفاده از آنها در سخنرانیها و موارد دیگر وجود
داشت.
اما تمامی این موارد به مرور زمان تغییر کرد، برنامه های
دیجیتالی به عنوان یک چیز باارزشی که باید در برابر رقبای دیگر محافظت
شوند شناخته شدند و قوانین مختلف برای این محافظت از برنامه و محتوای
دیجیتالی وضع گردید و این قوانین مانند سدی برای بعضی افراد و مانند سکوی
پرتابی برای برخی دیگر شد. مانند بیل گیتس، ماک شرکت مایکروسافت که این
ایده را برای اولین بار به اجرا در اورد که باید تمامی نرم افزارها
اختصاصی شوند و هر کس که می خواهد از آن استفاده کند باید مبلغی را به
شرکت سازنده نرم افزار پرداخت کند و با همین ایده، بیل گیتیس به عنوان
ثروتمندترین فرد در جهان نام گرفت!
بازگشت دیجیتالی:
اما
تمام اینها باز هم در اوایل دهه 90 و سال 1990 شروع به تغییر کرد، شبکه
جهانی اینترنت به وجود آمد و روز به روز گسترش یافت، لینوکس به دنیای
دیجیتالی راه پیدا کرد و همه چیز را دچار دگرگونی ساخت. دیگر همه نمی
توانستند مدعی محافظت از تمامی نرم افزارها شوند. بنیاد نرم افزارهای آزاد
و متن باز نیز راهی دیگر برای استفاده از محتوای دیجیتالی ارائه داد و همه
و همه اینها دست به دست هم داد تا باز هم شاهد بازگشت به روزهای اولیه
تولید محتوای دیجیتالی باشیم.
باز بودن (Openness):
دنیای
ما در حال حرکت به سوی انقلاب ارتباطات و در راس آنها انقلاب کامپیوتری و
محاسبات است. در اینجا منظور از ارتباطات به معنی انتقال و تبادل اطلاعات
از طریق یک سیستم مشترک از سمبلها، نشانه ها و ... است.
حال با این
اوصاف، سوالی مطرح می شود و آن این است که اگر در تبادل اطلاعات، این
سمبلها و نشانه ها با هم تفاوت داشته باشند چه اتفاقی می افتد؟
جواب
این سوال بسیار آسان به نظر می رسد، از آنجایی که کامپیوتر یا نرم افزار
مربوطه، آن نشانه ها و سمبلها را نشناخته است، بنابر این، اطلاعات
موردنیاز را نمی توانیم به درستی استفاده کنیم.
پس چاره چیست؟ چه باید کرد که دیگر دچار این مشکلات نشویم؟
بازبودن
اطلاعات و نرم افزارها می تواند از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کند و
تولیدکنندگان نرم افزار می توانند به راحتی استانداردی را برای استفاده
تعریف کنند.
بنابر این، Openness به متن باز مربوط می شود و فلسفه ای
است که پایه و اساسی برای گروه ها، افراد و سازمانهای مختلف محسوب می شود
و بیان می کند که چگونه با یکدیگر به تبادل اطلاعات بپردازند که همه
بتوانند از آن اطلاعات بر اساس مجوزهای تعریف شده استفاده کنند. به عبارت
دیگر، Openness دسترسی باز به اطلاعات یا منابع موردنیاز، که همان دانش
دیجیتالی مورد نظرمان است، را تامین می کند.
در واقع، باز بودن، انعطاف پذیری و آزادی تعویض بسته های نرم افزاری و انتخاب فروشنده را در بین کاربران اختیاری می سازد.
با تعریفی که از بازبودن ارائه شد می خواهیم ببینیم محتوای باز شامل چه مواردی می شود.
برخی از مواردی که بازبودن آنها را در بر می گیرد عبارتند از:
• محتوای باز (Open Content): هر چیز دیجیتالی
• متن باز (Open Source): برنامه های کامپیوتری
• Open News یا Open Information: اطلاعات دیجیتالی
• Open Document: مستندات باز
• Open Media: ویدئو و صدای دیجیتالی
• Open Education، Open Knowledge، Open Resource: محتوای آموزشی دیجیتالی
• Open Entertainment: سرگرمی دیجیتالی
• Open Standard: استانداردهای باز
مزایای Openness:
باز بودن محتوا و دانش دیجیتالی مزایایی نیز در بردارد که عبارتند از:
• دسترسی آسان به اطلاعات بدون بروز هرگونه مشکلی
• عدم وابستگی به نرم افزار یا نسخه خاصی از نرم افزار
• امکان کپی، تغییر و انتشار مجدد با استفاده از مجوزهای تعریف شده
• عدم وابستگی به سخت افزار خاصی
• امکان مشاهده داده ها و اطلاعات در هر نقطه ای از جهان
• عدم وابستگی به محصول شرکت یا سازمان خاصی
• مشارکت همگانی در تهیه، ویرایش و انتشار نرم افزارها
قبل
از اینکه به معرفی برخی از موارد باز بپردازیم، بیان این نکته نیز ضروری
به نظر می رسد که همه چیزهای Open دارای مجوز هستند ولی مجوزها به گونه ای
می باشند که به شما اجازه استفاده از آنها را می دهند.
محتوای باز (Open Content):
محتوای
باز به این معنی است که اطلاعات و محتویات قابل استفاده -که به صورت
دیجیتالی یا online منتشر می شوند- در یک قالبی که کاربران به راحتی
بتوانند آنها را کپی کرده یا تغییر دهند منتشر شود.
به عبارت دیگر، هر
محتوای دیجیتالی که در قالبی استاندارد منتشر شود به گونه ای که کاربر در
کپی و استفاده از آن یا در صورت نیاز، اعمال تغییر در آن بر اساس مجوزهای
ارائه شده، مشکلی نداشته باشد یک Open Content محسوب می شود.
بهترین
نمونه از Open Content، استفاده از Wiki است. با Wiki می توانید اطلاعات
دیجیتالی را بخوانید، کپی کنید، ویرایش کنید و دوباره منتشر نمایید.
مطمئنا، بسیاری از افراد از Wiki استفاده کرده یا با آن آشنا هستند. Wiki
مانند wikipedia می تواند نمونه کاملا بارز و مشخص از محتوای باز باشد.
برای مطالعه بیشتر، می توانید به آدرس www.opencontent.org مراجعه نمایید.
متن باز (Open Source):
برنامه های Open Source برنامه هایی هستند که مجوزهای آنها به کاربران امکانات ذیل را در خصوص برنامه می دهد:
اجرای آزاد: برنامه را به هر قصدی اجرا کنند؛
دسترسی به کد منبع: آن را مطالعه و تغییر دهند؛
توزیع آزاد: اصل یا تغییر یافته برنامه را بدون پرداخت هزینه ای کپی و توزیع کنند؛
انتشار تغییرات: بتوانند برنامه را متناسب با نیاز خود تغییر دهند و تغییرات خود را برای استفاده دیگران منتشر نمایند.
این
آزادیها منشا بسیاری از فواید برای کاربردهای مختلف در جامعه مانند آموزش،
شکوفایی خلاقیت، کاهش شکاف دیجیتال، انتقال فناوری، خوداتکایی و رشد صنعت
نرم افزار و رفع وابستگی صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات کشورهاست.
نکته
ای که در اینجا لازم است به آن اشاره شود این است که بسیاری، تصور میکنند
که "اینترنت" و "وب" یکی هستند. در واقع، "ARPANET" از 1969 شروع شد، در
حالیکه "وب" در سال 1991 مطرح شد؛ اما همچنان از این دو مقوله به عنوان یک
موضوع صحبت میشود. مشابهاً، افراد زیادی تصور میکنند که مفهوم متنباز بودن
با Linux شروع شد، شاید هم با Emacs (محیطهای برنامه¬نویسی و ویرایشگرهای
محبوب بسیاری از افراد)؛ اما، مشابه "وب"، منشاﺀ متنباز به خیلی پیشتر
برمیگرددکه در این مجال، فرصتی برای اشاره به تاریخچه متن باز نیست.
مستندات باز (Open Document):
مستندات
باز، مستنداتی هستند که کاربر می تواند آنها را کپی کرده، تغییر داده و
منتشر کند بدون اینکه به نرم افزار Office خاصی وابسته باشد. مستندات باز
از قالب مستندات باز (Open Document Format) به عنوان استاندارد استفاده
می کنند.
قالب مستندات باز، به عنوان یک قالب باز به گونه ای است که هر
فروشنده و تولید کننده نرم افزار می تواند جزییات آن را یاد بگیرد و یک
برنامه کاربردی که بتواند این قالب را بخواند و بنویسد، تهیه کند. همچنین
قالب مستندات باز، به عنوان یک استاندارد ISO، توسط شرکت خاصی کنترل نمی
شود اما به وسیله یک گروه استانداردسازی بدون هیچ گونه بهره ای کنترل می
شود.
بنابراین، قالب مستندات باز (Open Document Format)، یک قالب
XML-Based برای مستندات Office محسوب می شود که شامل مستندات متنی،
Spreadsheets، Drawing، Presentation و ... است که همگی به راحتی و فارغ
از نوع نرم افزار، بتوانند مستندات را بخوانند، تغییر دهند و ذخیره کنند.
مستندات
باز توسط گروه (OASIS (Organization for the Advancement of Structured
Information Standards توسعه یافته است که یک گروه استانداردسازی مستقل
بدون هیچ منفعتی است و توسط گروه ها و افراد مختلف توسعه یافته و حمایت می
شود که از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
• فروشندگان نرم افزار: IBM، Sun، Crel، Arbortex و ...
• گروه های داوطلب: KDE، OpenOffice.org، OpenDocument Foundation
• مشتریهای با نیازهای پیچیده و مختلف: Boeing، Society of Biblical Literature
• بدنه دولت: National Archives of Australia
ویدئوی باز (Open Video):
Open
Video نمونه ای دیگر از موارد باز در دنیای دیجیتالی محسوب می شود که از
سال 1998 با تقریبا 200 قطعه ویدئویی، پروژه ای تحت همین نام آغاز شد که
هدف این پروژه، ایجاد مخزنی برای قراردادن محتوای ویدئوهای دیجیتالی است
به طوری که برای ویدئوهای مختلف دیجیتالی، بازیابی های چندرسانه ای،
کتابخانه دیجیتالی و سایر انجمنهای تحقیقاتی و پژوهشی قابل دسترس باشد.
همچنین،
در این پروژه مواردی نیز برای مطالعه و تحقیق بیشتر در حوزه چندرسانه ای
نیز در نظر گرفته شده است و علاوه بر آن، پروژه ویدئوی باز درنظر دارد،
تعدادی از انجمنهای آموزشی مختلف را دربر گیرد.
مطالعه بیشتر از طریق سایت www.omn.org .
استانداردهای باز (Open Standards):
قبل
از اینکه به تعریف استانداردهای باز بپردازیم، لازم است اشاره ای به تعریف
استاندارد نیز داشته باشیم، یک استاندارد یک قالب کاری از مشخصاتی است که
توسط یک سازمان شناخته شده تصویب شده اند و عموماً پذیرفته شده، جا افتاده
اند و به طور گسترده در صنعت داخلی و خارجی به کار می روند.
بسیاری از موسسات، از جمله برخی از سازمانهای استانداردسازی نگرشهایی نیز در مورد استانداردهای باز دارند. از جمله:
• استانداردهایی که به صورت عمومی جهت اجرا و به کارگیری موجود هستند.
• کلیه علاقه مندان باید بتوانند در توسعه استانداردها مشارکت داشته باشند.
به طور کلی همگان در مورد استانداردهای باز، روی مشخصه های زیر متفق القول هستند:
• دسترسی خواندن جهت بازخوانی، اجرا و به کارگیری برای همه داشته باشد.
• طی فرآیندی که باز بوده و مشارکت بقیه در آن نسبتاً راحت و ساده است، توسعه یابد.
• هیچ فروشنده/گروه واسط مشخص و معینی نداشته باشند.
استانداردهای مهمی مانند HTML/XML – W3C ، Opendocument - OASIS/ISO/IEC
TCP/IP/HTML
- IETF ، مبنای استانداردهای لینوکس (LSB) – گروه استانداردهای آزاد،
ISO/IEC ، یونیکد – کنسرسیوم یونیکد، ISO/IEC و 802.116 - IEEE را می توان
در شمار استانداردهای باز به حساب آورد.
نتیجه گیری:
با
رعایت و استفاده از موارد باز بودن، به راحتی می توان مشکلاتی از قبیل
استفاده از فایل یا مستندی را بدون توجه به نوع نرم افزار و قوانین موجود
بر آن و تنها بر اساس مجوزهای آزاد برطرف کرد و همچنین در صورت خریداری
محصول جدید، بدون هیچ مشکلی می توان باز هم با مشتریان خود از طریق همین
محصول جدید فارغ از نوع و یا نسخه نرم افزار مورد استفاده از سوی مشتریان
در ارتباط بود.
تالیف: بهروز عبادی
تاریخ بارگذاری: 86/11/24
منابع:
• مقدمه ای بر نرم افزارهای آزاد/متن باز،دبیرخانه شورای عالی انفورماتیک، سال 1384، دکتر محمد خوانساری، دکتر حمیدرضا ربیعی،
• مقدمه ای بر استانداردهای باز، دبیرخانه شورای عالی انفورماتیک، در حال چاپ، دکتر محمد خوانساری، حمیدرضا ربیعی، مهندس زهرا احمدی
• Open Source Content, Palma Samuelson
Open Content and access for digital scholarship, Gerry Mckiernon
Free/Open Source, Open Content, Lawrence Liang
Open Standard, Open Content and a model for Openness, Brian Kelly
یکی
از نخستین سوالاتی که در ذهن هر کاربری که به تازگی نام لینوکس به گوشش
خورده است، مطرح میشود، این است که خوب لینوکس چه تفاوتی با ویندوز دارد؟
من در این مقاله قصد دارم بدون اینکه وارد مسائل خیلی فنی شوم، این موضوع
را تشریح کنم.
لینوکس چیست؟ لینوکس به خودی خود، یک هسته (Kernel)
است. هسته، بخش اصلی سیستمعامل را تشکیل میدهد که کار آن کنترل دادهها،
مدیریت حافظه، سختافزار، ورود و خروج دادهها و تمامی موارد اصلی
سیستمعامل میباشد. همانطور که گفتم، لینوکس به خودی خود سیستمعامل به
شمار نمیرود، بلکه با استفاده از ابزارهایی که پروژه بازمتن (OpenSource) گنو (GNU) برای آن تولید کرده است، تبدیل به یک سیستمعامل کامل میشود (به همین دلیل است که لینوکس را معمولا گنو/لینوکس یا GNU/Linux مینامند)
و با اضافه کردن سایر نرمافزارهای بازمتن به آن، میتوان از آن در موارد
متعددی مانند سرویسدهندهها، ایستگاههای کاری، کامپیوترهای رویمیزی،
ابر رایانهها، ابزارهای صنعتی و پزشکی که دارای سیستمهای درونهای (Embedded) میباشند و... استفاده کرد. لینوکس : سیستمعامل آزاد لینوکس
یک سیستم عامل آزاد و بازمتن است. کد منبع آن در اختیار همگان قرار دارد و
همه میتوانند در کدهای آن تغییر ایجاد کرده و بنا به نیازشان استفاده
کنند. آزاد و در دسترس بودن کدهای منبع سبب میشود تا بتوانید از طرز
کارکرد دقیق سیستمعامل مطلع شوید. شما لینوکس را میتوانید به هر تعداد
کپی کرده و بین دوستانتان پخش کنید. در سمت مقابل، ویندوز یک سیستمعامل
اختصاصی است که کد منبع آن سری نگهداشته شده است و برای همگان در دسترس
نیست. شما نمیتوانید بفهمید که واقعا در زیر سیستمعامل ویندوزتان چه
میگذرد؟ آیا یک برنامه جاسوسی در آن پنهان نشده است؟ بعید نیست. سیستم
عامل ویندوز رایگان نبوده و تحت حمایت قانون کپیرایت قرار دارد. شما
نمیتوانید آنرا کپی کرده و پخش کنید. در صورت این کار شما خلافکار هستید
و جریمه و مجازات خواهید شد. (فعلا نه در ایران ولی در ۴-۶ سال آینده بله) لینوکس : سرعت، قدرت، پایداری همانطور
که گفتم، لینوکس نواده سیستمعامل یونیکس است. بنابراین ساختار کلی این
سیستمعامل کاملا با ویندوز متفاوت است. این به این معنی است که مثلا شما
نخواهید توانست برنامههایی که در ویندوز دارید، روی لینوکس اجرا نمایید
(البته راههایی وجود دارد – شبیه سازها - ولی در حالت عادی خیر). یکی از
خواص اصلی سیستمعاملهای خانواده یونیکس، پایداری و استقامت بسیار بالای
آنهاست. این سیستمعاملها به این راحتیها خراب نشده و به ندرت نیاز به
بوت مجدد پیدا میکنند. لینوکسهایی وجود دارند که شما میتوانید سالها
بدون نیاز به بوت، از آنها استفاده نمایید. در سمت مقابل، حتی جدیدترین و
پایدارترین سیستمهای ویندوز به اندازه یک موی لینوکس پایدار نیستند. برای
بکارگیری سیستمهای ویندوز به عنوان سرویس دهنده به حافظه و پردازندههای
قویتری نیاز دارید و مطمئن باشید اگر هر هفته آنرا بوت نکنید، از کار
خواهد افتاد! لینوکس : امنیت، امنیت، امنیت امروزه
در دنیایی متکی بر فناوری اطلاعات زندگی میکنیم که هر لحظه به خطر افتادن
جریان اطلاعات منجر به بروز خسارتهای تجاری جبران ناپذیری خواهد شد.
امروزه همه به دنبال یک سکوی (Platform)
امنتر برای اجرای برنامههای کاربردی و سرویدهندهها هستند. لینوکس
حرفهای زیادی برای گفتن در سمت امنیت دارد. بسیاری از قابلیتهای امنیتی
که در ویندوز وجود ندارند و یا فقط با اضافه کردن نرمافزارهای اضافی قابل
دسترسی میباشند، بطور درونی و پیشگزیده در لینوکس پیاده سازی شدهاند.
لینوکس از ابتدا برای محیطهای شبکهای و چند کاربره طراحی شده است و همین
باعث رعایت مسائل امنیتی از ابتدا در ان شده است، درحالی که ویندوز
اینگونه نبوده و درحال حاضر نیز از نظر امنیتی دارای نقاط ضعف فراوانی
است. مثلا یک برنامه مخرب با استفاده از همین ضعفهای امنیتی میتواند کل
سیستمعامل را نابود کند، ولی در صورتی که مورد مشابهی در لینوکس وجود
داشته باشد، حداکثر به دایرکتوری خانگی کاربر اجرا کننده آسیب خواهد رسید،
نه کل سیستمعامل. لینوکس : تعدد سکوهای اجرایی لینوکس
برخلاف ویندوز بر روی تعداد زیادی از سکوهای مختلف سختافزاری اجرا میشود
و شما حتی قادرید آنرا برای کار بر روی سکوی مورد نظرتان تغییر دهید. این
قابلیت، لینوکس را برای بکارگیری در سختافزارهای درونهای (Embedded)
بسیار مناسب میسازد. هسته 2.6 لینوکس که بتازگی ارائه شده است، این امکان
را فراهم میسازد تا لینوکس را بر روی دستگاههای بسیار کوچک و یا ابر
رایانههای بسیار بزرگ اجرا نمایید. اصلا ویندوز میتواند؟ لینوکس : گستردهترین تنوع در کاربرد لینوکس را میتوانید برای انجام وظایف بسیار متعددی بکار بگیرید. از دستگاه چک کردن اتصالات شبکه، دیوار آتش، مسیریاب (Router) شبکه، سرویسدهندههای مختلف مانند وب، بانک اطلاعاتی، فایل، چاپ و...، میزهای کار (Desktop)، ایستگاههای کاری (Workstations)
و... سیستمعامل لینوکس حتی این امکان را دارد که از آن بتوان به صورت یک
سیستم زنده و پرتابل استفاده کرد. به این معنی که کل سیستمعامل از روی یک
دیسک CD اجرا
شود و شما آنرا با خودتان جابجا کنید و میزکار و تنظیماتتان را همراه
خودتان منتقل کنید. علاوه بر این، این قابلیت برای رفع اشکال و نمایش آن
نیز بسیار مفید است. لینوکس : تنوع در انتخاب بدلیل آزاد بودن سیستمعامل لینوکس، هر گروه یا موسسه تجاری، یک نسخه خاص از آن که به توزیع یا پخش (Distribution)
معروف هستند، منتشر ساخته است. این توزیعهای مختلف همگی لینوکس هستند،
ولی هریک معمولا برای یک یا چند امر خاص مانند سرویسدهنده، دیوار آتش،
میزکار و... طراحی شدهاند و هریک قابلیتها و بهینه سازیها خاص خودشان
را به کاربران ارائه میکنند. کاربران در این میان آزادی انتخاب زیادی
داشته و میتوانند چیزی که کاملا نیازشان را برطرف میکند، انتخاب کنند.
چیزی که در ویندوز نمیتوان مفهومی برای آن پیدا کرد. لینوکس : سیستمعاملی حرفهای لینوکس
یک سیستمعامل حرفهای است. یعنی ممکن است یک کاربر کاملا غیر فنی برای
مدیریت آن و انجام برخی از تنظیمات سختافزاری دچار مشکل شود و نتواند به
راحتی این کار را انجام دهد. البته برخی از توزیعهای لینوکس این امور را
بسیار راحت (و حتی راحتتر از ویندوز) کردهاند، ولی با این حال به طور
کلی، لینوکس یک سیستمعامل حرفهای است که در عین سادگی، از پیچیدگیهای
فنی زیادی برخوردار است. البته تمام کاربران لازم نیست این امور را
بدانند. مثلا یک کارمند دفتری که اموری مانند تایپ و حسابداری را با
کامپیوترش انجام میدهد، ممکن است از نظر فنی تفاوتی را احساس نکند، ولی
لینوکس خوراکی ۴ ساله برای کاربران خوره فراهم میسازد! برخلاف ویندوز، نکات بیپایانی برای یادگیری در لینوکس وجود دارد. این سیستمعامل ۴
سال به راحتی شما را مشغول خواهد کرد و میتوانید مطمئن باشید پس از آن
بازهم مطالب جدیدی برای یادگیری وجود خواهند داشت! پس خورههای کامپیوتری
از آن لذت وافری خواهند برد و هرگز آنرا رها نخواهند کرد. لینوکس : بهشت برنامه نویسان! لینوکس
را بهشت برنامه نویسان نامیدهاند. برخلاف ویندوز که اکثر ابزارهای برنامه
نویسی روی آنرا باید جداگانه نصب و حتی خریداری نمایید، لینوکس به همراه
تمامی ابزارهای برنامه نویسی مورد نیازتان و با هر زبانی که فکر کنید
ارائه میشود. کافی است آنرا نصب کنید و کار برنامه نویسیتان را با
ابزارهای دلخواهتان شروع کنید. لینوکس : یک جعبه ابزار کامل لینوکس
برای کاربران حرفهای، یک جعبه ابزار کامل به شما میرود که در آن تمامی
ابزارهای مورد نیاز مانند برنامههای اینترنتی، ابزارهای امنیتی مانند
ابزارهای آزمایش شبکه، ابزارهای برنامه نویسی، هزاران صفحه کتاب و راهنما
در آن پیدا خواهید کرد. ابزارهایی که در اختیارتان قرار دارد چنان متنوع
هستند که میتوانید ۹۰ درصد اطمینان داشته باشید که پس از نصب آن به چیز دیگری نیاز نخواهید داشت. لینوکس : یکی از زیباترین دستاوردهای بشری لینوکس
در سایه همکاری و تبادلات علمی هزاران نفر در سرتاسر جهان ایجاد شده و
توسعه یافته است. این همکاری چنان گسترده و زیبا بوده و هست، که به
سیستمعامل لینوکس لقب «زیباترین دستاورد همکاری جمعی بشر» داده شده است.
فرهنگ حاکم در جامعه لینوکس و بازمتن، فرهنگ کمک، اشتراک اطلاعات و تلاش
برای بهبود هرچه بیشتر محصولات و «انجام هرکاری که از دستت برمیآید» است.
هرکس که میخواهد با این سیستمعامل کار کند، باید تمامی دیدگاهها و
عقاید قبلی خود را درباره نرمافزارها و سیستمعامل کنار گذاشته و با یک
دیدگاه جدید و طرز فکر متحول شده وارد دنیای لینوکس شود، زیرا با فرهنگ
حاکم متفاوتی روبرو خواهد بود. لینوکس نوید دهنده آزادی است...
از نظر فنی، لینوکس را میتوان نمونه بازمتن سیستمعامل یونیکس نامید. زیرا بر اساس استاندارد POSIX پیاده
سازی شده و کاملا با آن سازگار است. بنابراین لینوکس را میتوان نواده
سیستمعامل پرسابقه و مستحکم یونیکس دانست که البته خواص خوب آنرا نیز به
ارث برده است. اکنون تفاوتهای اصلی لینوکس و ویندوز را با هم میشماریم:
لینوکس
را به هواپیمایی تشبیه کردهاند که هر قسمت از انرا در جایی ساختهاند.
لینوکس واقعا محصول کشور خاصی نیست. تعداد زیادی از مردم در سرتاسر جهان
در حال کار بر روی آن و توسعه آن هستند. تعداد برنامه نویسانی که روی
بخشهای مختلف سیستمعامل لینوکس کار میکنند، به حدود ۴۰۰ هزار نفر میرسد، در حالی که تعداد کل برنامهنویسان مایکروسافت کمتر از ۱۰۰۰۰ نفر است. همین، تفاوت کیفیت کار را مشخص میکند.
شما با سیستمعامل لینوکس آزاد هستید. لازم ندارید تا از نرمافزارهای اختصاصی استفاده کنید و تحت انقیاد آنها در آیید.
من حدود ۲
سال است با این سیستمعامل کار میکنم. تنها یکبار مجبور شدهام بدلیل
اشکال در کارت صوتی آنرا بوت کنم. (فقط کارت صوتی از کار افتاده بود!) در
صورتی که در ویندوز، شما اگر خیلی شانس داشته باشید، حتما هفتهای ۲-۳
مشکل را که منجر به بوت خواهند شد، خواهید داشت. معمولا سیستمعامل لینوکس
به راحتی خراب نمیشود و برعکس ویندوز مجبور نیستید تا آنرا هر چندماه
یکبار مجددا نصب کنید. حتی برخی از انواع لینوکس به نصب «یکبار برای تمامی
عمر» مشهور هستند. این گونه سیستمها را میتوانید حین کار و حتی بدون
بوت، به نسخههای جدیدتر ارتقا دهید.
اینطور نیست که لینوکس فاقد هر گونه اشکال امنیتی
باشد، خیر، ولی باز بودن کد منبع آن باعث میشود تا بسیاری از اشکالات
امنیتی پیش از ایجاد خسارت و در مراحل توسعه و برنامه نویسی برنامه بر ملا
شده و رفع شوند. در صورتی که اشکالی نیز در برنامههای منتشر شده یافت
شود، بدلیل موجود بودن کد منبع سریعا برطرف میگردد. در صورتی که در سیستم
عامل ویندوز شما باید منتظر مایکروسافت بمانید و بمانید و بمانید.
سیستمعامل ویندوز دارای اشکالات امنیتی بسیاری است که به راحتی هم کشف
نمیشوند و هنگامی کشف میشوند که خسارات جبران ناپذیری در اثر حمله از
طریق آن ضعفهای امنیتی رخ دهد که امثال آنرا شاهد هستیم.
میتوان ادعا کرد که تقریبا هیچ ویروسی برای لینوکس وجود ندارد و این درحالی است که سالیانه بیش از ۱۰۰۰ ویروس و کرم مختلف برای سیستمعامل ویندوز ایجاد میشود. این بخاطر عدم گسترده بودن لینوکس نیست (حدود ۷۰
درصد از سایتهای وب در جهان بر روی سیستمعامل لینوکس و سرویسدهنده وب
آپاچی درحال اجرا هستند) بلکه بدلیل وجود حفرههای امنیتی متعدد ویندوز و
سیاست انحصار گرایی مایکروسافت است. یعنی چه؟ مایکروسافت طوری رفتار و
سیاست گذاری کرده است که مشتریان خود را تنها به محصولات خودش عادت دهد.
بسیاری از کاربران ویندوز از اینترنت اکسپلورر و آتلوک برای مرور وب و پست
الکترونیک استفاده میکنند. من به عنوان یک ویروس نویس، میدانم که اگر
ویروسی را برای کاربران ویندوز بنویسم، بر روی کامپیوترهای ۹۰ درصد آنها اثر خواهد کرد. چون اکثرا از IE و Outlook استفاده
میکنند. ولی در لینوکس چطور؟ در لینوکس شما طیف وسیعی از انتخاب و عدم
اجبار دارید. من از مرورگر موزیلا استفاده میکنم. دوستی دارم که Konqueror را ترجیح میدهد. دیگری از Opera استفاده میکند. من از Kmail استفاده میکنم. دوستم از Evolution، دیگری از Pine و بعدی از Mutt و برادرم هم از Mozilla Mail.
من فقط میتوانم برای یکی از اینها ویروس بنویسم چون روی بقیه کار نخواهد
کرد و عملا میزان اثر آن انداک خواهد بود. ضمنا هیچیک از ویروسهایی که
برای ویندوز نوشته شدهاند، بر روی لینوکس کار نمیکنند.
برخلاف
ویندوز، در لینوکس راحتتر هستید تا بسیاری از کارهای پیکربندی و سیستمی
را از خط فرمان بسیار قدرتمند و عالی آن انجام دهید. با اینکه برای بسیاری
از امور مانند ویندوز ابزارهای گرافیکی طراحی شده است، یک کاربر حرفهای
واقعا از خط فرمان لینوکس لذت خواهد برد. خط فرمان ویندوز را اصلا میتوان
خط فرمان نامید؟